Thứ Ba, 12 tháng 6, 2012

KHÁC BIỆT VĂN HÓA VÀ CHUYỆN ẨM THỰC

Sporty và tôi lập kế hoạch chuyến đi Malaysia này từ cách đây 6 tháng, trước cả chuyến đi Bangalore. Vì chúng tôi nhận ra nhu cầu gặp nhau thường xuyên, để hiểu nhau hơn và để không bị điên vì ức chế.  Muốn đi rẻ thì phải book vé sớm. Về phần Sporty, chàng mời cả ba mẹ chàng cùng đi du lịch với chúng tôi. Tôi e ngại là sự có mặt của ba mẹ làm mất đi khoảnh khắc riêng tư, nhưng thật ra mọi chuyện rất tốt đẹp.

Thời gian đi vào ngày nghỉ lễ 30/4. Như vậy cả gia đình anh phải nghỉ việc để đi cùng tôi ... Ba nghỉ làm, mẹ nghỉ nội trợ vài hôm, và chàng đương nhiên tạm quên coding rắc rối.

Malaysia là đất nước hồi giáo, Người hồi giáo không ăn thịt heo, vì heo là con vật dơ bẩn. Còn lại , Các con khác đều do God tạo ra ban cho họ, tội gì mà không ăn. Malaysia là thiên đường cho người không ăn chay. Tự dưng tôi thích là người hồi. 
Cơm Malaysia cho tôi (vầng, có thịt b...  đó ợ... )
Malaysia  có rất đông người Ấn gốc Tamil sinh sống. Đến Malaysia , tôi không sợ thiếu thức ăn  Ấn cho ba mẹ chàng. Mẹ là người ăn chay, ba anh dễ tính hơn, ăn được trứng, Sporty dễ tính hơn nữa là ăn được gà, còn tôi là người Việt Nam  tự hào ăn được tất.

Người Hindu không ăn heo với cùng lý do của ngươi Hồi, không ăn bò vì bò là con vật linh thiêng . ( vật linh thiêng này vơ vẩn khắp đường phố tìm kiếm thức ăn trong bãi rác, đến khốn khổ). Nói chung, người Ấn gần như ăn chay
Cơm chay Ấn 
Lý thuyết về luân hồi của đạo Phật  bắt nguồn từ đạo cổ xưa hơn là đạo Hindu. Người Hindu tin rằng mỗi người có 7 kiếp.  Kiếp trước tốt thì kiếp sau đầu thai vào gia đình giàu có, đẳng cấp cao, được xã hội trọng vọng. Kiếp trước ăn ở ác thì kiếp sau bị đày làm người có đẳng cấp thấp hèn, làm công việc thấp hèn như kéo xe richshaw, quét dọn nơi dơ bẩn... Vì quan niệm này mà người Hindu khá gay gắt trong phân chia đẳng cấp, người đẳng cấp thấp không được coi trọng và cảm thông vì đó là kết quả xấu xa của kiếp trước. Những người ác hơn nữa thì bị đày là kiếp súc vật. Thêm 1 lý do để người Ấn có xu hướng ăn chay. Họ tin rằng các con vật đều có linh hồn, đều là 1 kiếp của hồn, nên cũng đáng được sống. Giết động vật hay ăn thịt nó sẽ dơ bẩn thân thể mình,  

Anh bạn Ấn kể, mỗi lần mẹ đến thăm con trai, bà mẹ ăn chay mang theo cả chai nước lấy từ sông Hằng linh thiêng. Bà vào nhà thằng con ngổ ngáo (ăn mặn)  vẩy nước khắp nhà tẩy uế, lại mua 1 bộ đồ bếp mới toanh về nấu đồ chay cho riêng bà ăn, hối thằng con đi tắm sạch sẽ mới được đụng vào bà. Đến mức ấy nên mình có thể hiểu ăn mặn trước mặt người ăn chay là 1 điều khá kỵ. Tôi và anh được đặc cách ngồi khác bàn với ba mẹ mỗi bữa ăn (khổ chưa), trừ khi tôi "yêu anh lòng chợt từ bi bất ngờ" đổi sang ăn chay luôn. 
 Người Việt thì ăn mọi con. Mẹ tôi mỗi lần làm thịt gà lại vỗ vỗ vào đầu nó nói, tao hóa  kiếp cho mày, để mày nhanh hết kiếp gà, kiếp sau làm người nhé (làm người chắc là sướng hơn làm gà).
Vậy đó, cùng có ý niệm nhất định về thuyết luân hồi nhưng người Việt mình ăn tuốt để mau hóa kiếp cho con vật, còn người Ấn thì họ tránh sát sinh. Những người làm nghề lò mổ thì cái nghiệp nặng lắm ấy.

 Thời gian Sporty ở Việt Nam, anh được tận hưởng cảm giác kinh hoàng giữa đời thật. Chàng trợn tròn mắt nổi da gà khi thấy mọi người làm 1 công việc man rợ là ... ăn hột vịt lộn. Chàng bàng hoàng khi đọc cái menu mà chàng bảo giống như cái sở thú với đủ loại thịt hươu, nai, dê, bò, nhím, đến bồ câu rô ti, se sẻ nướng lụi, rùi ếch nhái cũng không tha, cua, mực, bạch tuộc, thằn lằn, bò cạp. Biết giải thích cho chàng sao đây. Những thứ ấy đều đặc sản cả. Anh đầy nhiệt tâm mời gia đình tôi đi ăn, chúng tôi chỉ dám háy mắt nhau gọi món gà mà thôi. Thế mà đến món cháo gà anh giật mình không đụng muỗng vì thoáng thấy cái chân gà đạp nước trong nồi cháo. Nếu chàng thấy cô bé xinh xắn đáng yêu của chàng háo hức thả cá kèo vô lẩu chắc chàng đau lòng lắm nhỉ....hix hix. 

Hiểu như thế, nhưng tôi không quá ép mình trước mặt ba mẹ anh. Tôi nghĩ không thể giấu giếm hay giả vờ thói quen ăn uống của mình suốt đời đươc. Thà ông bà cứ hiểu cách ăn uống của mình , và cách mình ép mình thế nào khi đến Ấn sẽ tốt hơn là ông bà coi việc mình ăn chay là đương nhiên. Tôi và anh thường lang thang đi riêng tìm các món địa phương, vừa rẻ vừa hợp khấu vị tôi hơn. Món ăn Malaysia khá dễ ăn, đậm đà gia vị giống Ấn, lại nhiều rau , mặn mòi như món Trung Quốc, có gà có bò, có hải sản,,,

Mẹ anh rùng mình khi thấy người Malaysia có thể ăn cua, ăn sò. Những con vật thô kệch nhếch nhác ấy có thể ăn được sao. Mẹ hỏi tôi cũng ăn thứ này ở VN sao, tôi thật thà "yes, yes" đầy hào hức, bà lắc đầu nói với chàng, sau này sẽ nấu cho tôi những món ăn bổ dưỡng khác, vì ăn những thứ này mà gầy ròm yếu ớt thế....!@#%$^& ??

Có đến Ấn và nhá những thứ không thể nuốt trôi, tôi mới thấy thông cảm cho anh khi  ngậm ngùi ăn phở...
 Càng tiếp xúc với nền văn hóa khác mình, tôi càng thấy mình cần mở rộng tầm mắt, bao dung với những khác biệt. Chẳng có quy ước nào là đúng hay sai, là tốt hơn hay dở hơn cả. Không nên dùng nền văn hóa của mình, quan niệm xã hội mình làm tiêu chẩn để phán xét quan niệm, cách cư xử của nền văn hóa khác.Vì như thế sẽ dẫn đến những hiểu lầm khủng khiếp, những kì thị xấu xa, và quẳng mất lòng yêu thương con người vô hư không luôn. Tôn trọng sự khác biệt là cách duy nhất duy trì sự hòa bình, hiểu biết , cảm thông. (Nghe giống chính trị quá).
Nếu dùng quan niệm của người Việt Nam phán xét xã hội Ấn, mình sẽ thấy gì nhỉ.  Những gã đen đúa, xấu xí ( đen là bẩn ư???). Những gã thiếu văn minh ăn bốc. ( cứ ăn bốc là thiếu văn minh sao? vậy có rất nhiều tên ăn bốc ấy giàu nứt đố đổ vách, làm bác sĩ kỹ sư kiệt xuất ở Mỹ, là dân tộc nổi tiếng về sự thông minh cần cù). Là những tên nghèo hèn kẹt xỉ. ( cứ tiêu tiền thoải mái vào bia rượu và thức ăn đặc sản là giàu có và độ lượng sao?). Nếu đến xã hội của họ, nếu tiếp xúc họ bằng sự cảm thông không thành kiến, bạn sẽ hiểu vì sao họ ăn bằng tay, tiết kiệm, hay tranh luận. 

Nhập gia tùy tục. Một người bạn Tây tôi gặp trong chuyến du lịch nói rằng, nếu bạn đã ăn món Ấn, hãy ăn bằng tay, bạn sẽ thấy ngon hơn rất nhiều. Này đừng ăn nhón tay theo kiểu sợ bẩn như thế, hãy để các ngón tay bạn thấm đẫm gia vị, hãy ăn roti quyện vị masala trên vị ngón tay, thú vị không. ( đấy là cách người phương tây "văn minh" tiếp thu  văn hóa Ấn, chúng mình lấy gì hay hơn mà chê bai họ. Tôi cũng dạy Sporty, nếu ăn mì, hãy ăn bằng đũa mới cảm nhận hết văn hóa tinh tế Á đông. Dù tôi vẫn không thể ăn bằng tay như người Ấn, không thể thoải mái sống giữa 1 nến văn hóa xa lạ,  nhưng tôi không chê bai họ.

 Nếu dùng thói quen phán xét của người Việt mình với người đạo hồi, bạn thấy họ là những phần tử cực đoan tin mù quáng vào thánh Alla ban cho họ thiên đường và các cô gái xinh đẹp. Lại sai rồi. Không phải ai cũng cự đoan , không phải cái gì cũng tiêu cực hà khắc. Những người hồi giáo ở Malaysia xây dựng đất nước họ thật tốt, thật giàu đẹp. Người Hồi Giáo Pakistan cũng thật hiền chứ chẳng phải ai cũng quá khích cực đoan. Họ đang ra sức giữ gìn bản sắc văn hóa của họ, không lai căng, không có những bạn tuổi teen hôn ghế 1 ca sĩ thần tượng từ đất nước Hàn quốc xa lạ. Họ không tôn thờ văn hóa ngoại lai , họ chỉ tôn thờ bản sắc văn hóa họ mà thôi.

Nếu dùng lăng kính người Ấn hẹp hòi nhìn người Việt, họ cũng chỉ thấy những tiêu cực mà thôi. Những con người dã man sát sinh động vật. Đôi đũa dùng riêng mà lại nhúng vào các món chung thật mất vệ sinh. Bạn thấy họ sai không? Sai rồi. Những đánh giá đó dựa trên tiêu chuẩn của riêng họ, nên họ thấy mình là sai , là dở. Nếu mình cũng nhìn họ theo cach như thế, cũng chỉ thấy sai thấy dở mà thôi.

Cái gì cũng có 2 mặt,. Nhưng mặt trái thì dễ chường trên báo chí và thông tin nhiều hơn ,gây ấn tượng sâu sắc hơn. Lặp đi lặp lại nhiều lần thành ra 1 khái niệm sai lầm về 1 nền văn hóa khác. Muốn biết 1 con voi thì đừng nên chỉ sờ cái vòi. Nếu bạn chưa có cơ hội sờ cả con voi, thì hãy sẵn sàng lắng nghe những ý kiến về cái chân, cái đuôi con voi từ 1 người khác, để có cài nhìn chân thật nhất, gần nhất với 1 con voi.  Tôi cũng cầu mong thần Shiva ban cho gia đình anh con mắt thông tuệ , để  thấu hiểu và thông cảm cho con bé Á Đông khác biệt này.
Chân giống nhau :D

10 nhận xét:

  1. Hay quá chị ơi! Cám ơn chị đã nói hộ những điều em suy nghĩ. Em vừa định viết một bài tương tự như vậy, nhưng chị đã viết trước rồi. Em thích nhất là câu này "Càng tiếp xúc với nền văn hóa khác mình, tôi càng thấy mình cần mở rộng tầm mắt, bao dung với những khác biệt. Chẳng có quy ước nào là đúng hay sai, là tốt hơn hay dở hơn cả. Không nên dùng nền văn hóa của mình, quan niệm xã hội mình làm tiêu chẩn để phán xét quan niệm, cách cư xử của nền văn hóa khác.VÌ như thế sẽ dẫn đến những hiểu lầm khủng khiếp, những kì thị xấu xa, và quẳng mất lòng yêu thương con người vô hư không luôn. Tôn trọng sự khác biệt là cách duy nhất duy trì sự hòa bình, hiểu biết , cảm thông". Đầy lòng bao dung, chứng tỏ tâm hồn và cùng trái tim nhân ái của người viết.Em muốn copy paste bài này trên FB của em ghê, hay quá chị ơi!

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. hìhì, em comment lẹ quá nha. Thường chị viết bài thì tháng sau mới có comment lận.

      Xóa
    2. Em hok bik sao dao nay blog chi mat tich trong list cua em nua..hix..hix..hom nay em phai search google..huhu..ma e cung cha comment dc lun..huhu...anyway chan giong nhau thiet <3

      Xóa
    3. sao kì vậy, add lại đi bé , hihi...

      Xóa
  2. Em trực blog nhà chị, mà giờ chị mới biết hả? :D

    Trả lờiXóa
  3. Chao Ban !

    Minh tên Anh Thư và mình 29 tuổi ... Mình sắp kết hôn với một người Ắn Độ
    Nhưng chẳng biết gì về Ấn Độ và văn hóa Ấn Độ chi đến khi mình vào đọc Blog của bạn
    Minh cảm thấy sợ hãi lắm lắm khi sau này phải sinh sống và định cư ở Ấn Độ
    Mình là một cô gái ... Uhm với khách suy nghĩ phóng khoáng và ham chơi ..lại cứng đầu và suy nghĩ cũng hơi không giống Á Đông cho lắm
    Mình và người mình sắp lấy làm chồng ... quen nhau qua mạng .... và trước lúc đự định làm đám cưới ...mình chẳng tin lắm về tất cả trên mạng ...xem ra người ta cứ " nói thật nhiều nhưng làm chẵng bao nhiêu và đôi khi chẳng có thật " nhưng từ khi gặp anh ... mình cảm thấy bình an và hoàn toàn tin tường mọi khi trò chuyện ....mình có thể chia sẽ tất cả mọi chuyện với anh ..... và anh lớn hon mình 11t ... nên đôi khi anh hiểu hết tất cả những suy nghĩ của mình ..dù rắng mình nói tiếng anh không được giỏi lắm ...chỉ là gặp nhau qua mạng chưa bao giờ mình gặp nhau thật sự ngoài đời ...nhưng một hôm anh hỏi mình " làm vợ anh nhé " .... mình da gat dau chap nhan ....co qua mao hiem khong ? khi mình chua hieu ro gi ve van hoa - tap tuc nguoi Ấn Độ ....
    Rồi đọc những dòng bạn viết mình cảm thấy sợ ....

    Trả lờiXóa
  4. He is a pilot
    His father a retired GP.Capt. from Indian Air force
    His mom was a Vice chancellor in a University here
    His younger bro in senior management in Tcs,www.tcs.com
    His sis in law in the Air force,an Officer
    wow ....Một gia đình giồng như bạn nói ... Tầng lớp cao trong xã hội ....Còn mình một Interior Designer ( simple )
    Liệu mình có thể sống và hạnh phúc trong một gia đình " cao cấp" như vậy không nhỉ ?
    Đọc những dòng bạn viết ... mình cảm nhận được cái tình cảm mộc mạc chân thành của gia đình bạn trai của bạn...Mình thích cái cảm giác ấy....Mình sinh ra và lớn lên trong một gia đình khá giả...lại được cưng chìu ... mình cái gì cũng tệ ..
    Bạn đã kết hôn và bạn đang sống ở Việt Nam ????
    Bạn có thể chia sẻ tất cả với chồng bạn bằng tiếng anh không ???
    Bạn có thấy văn hóa VN va Ấn Độ khác nhau nhiều lắm không ???
    Minh sẽ di qua An Do vao thang 11/2013 de ra mat gia dinh chong ..roi sau do anh se ve Vietnam de ra mat nha minh va tui minh se lam DAM HOI & DAM CUOI vao thang 1/2014
    Nhung sau kho doc Blog cua ban .... Minh cam thay minh khong hop voi noi do lam .... CO THE MINH CHUA YEU ANH AY NHIEU ..... nhieu de du vuot qua tat ca .... Co the ban nghi minh lay anh ay khong vi tinh yeu ... Khong phai nhu ban nghi .... Nhung minh cung chang biet tai sao ....Minh So ....So hai khi doc nhung dong chu ban viet ..

    Trả lờiXóa
  5. Và hôm nay sau khi thảo luận nơi tổ chức đám cưới !
    Mình dự định sẽ chọn một nhà hàng gần Quê hương của mình ( Bình Dương _ Tp. Thủ Dầu Một ) để làm đám cưới
    Nhưng anh đã không đồng ý ...Anh thích Sài gòn với những dịch vụ tốt nhất ....Anh chon Hyatt...hoặc là White Palace .....Đó có thể là mơ ước của nhiều cô gái .... nhưng mình lại không thích điều đó ...Anh sợ ở quê mình sẽ không có khách sạn với nhiều tiện nghi dịch vụ gia đình anh
    Minh cảm thấy không vui và mình cũng thấy đúng nên đã chấp nhận
    Nhưng sâu trong lòng mình ...mình cảm thấy mình đang sống trong một cái vỏ bọc mà chính anh đã bao bọc và biến đổi mình thành một con người khác .... hoàn hảo hơn phù hợp và tương xứng với gia đình của anh.
    Khi cưới xong mình sẽ qua Ấn Độ sinh sống .... mình không làm dâu ... anh có nhà riêng ...đạo Hindu không ăn thịt heo va bò ... ăn chay va không sát sinh ....thế ra mình chẳng có gì ăn được ... còn nhớ lần di du lich Singaoire va Malaysia ... Minh da gan nhu khong an duoc gi luc o Malay.... do an cai gi cung nhieu - cung bự - cũng có thật nhiều mùi ... ngửi đã rất khó ... ăn càng thấy sao sao ấy .... Giờ đọc Blog của bạn ... Malay chi la một phần nhỏ ảnh hưởng của Ấn Độ ....tự nhiên mình thấy nản lòng sao sao ấy ....Liệu tình yêu và chỉ vì yêu ta có thể vượt qua tất cả không ?
    Rồi Đọc " Kết hôn với người nước ngoài " ... hayyyzaaa.... sao ghập ghềnh khó khăn đến như vậy nhỉ ?
    Với mình ..đám cưới chỉ là " hình thức thông báo " còn chỉ khi nào " đăng ký kết hôn " đó mới chình thức là vợ chồng ...nhưng khi đọc quy trình của Việtnam ... mình thấy phát nản ....Nhiều phòng ban va nhiều thật nhiều những giấy tờ linh tinh nên mình định qua đó kết hôn luôn .Theo bạn là như thế có tốt hơn không ?
    Minh mong la se nhận những lời chia sẻ từ bạn
    Cảm ơn bạn đã đọc tin nhắn cua mình

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. Xin loi ban minh reply tre. Tuan truoc minh o bv nen khong online. Khi nao co thoi gian minh se viet dai hon. Minh chi biet khuyen ban la hay vung tam. Dieu kien chong ban tot la dang mung hon la dang lo. Ban dang bi tam ly hoi chung co dau chay tron,hoang mang truoc ngay cuoi thoi. Minh cung the. Nhung gio moi viec van rat tot dep. Chuc ban hanh phuc

      Xóa
    2. Chao Hoai Anh,
      Em Dung Qua Lo Lang, Truoc Day Chi Cung Rat Lo Lang Truoc Khi Quyet Dinh Lay 1 nguoi An Do Lam Chong .Nhung Thuc Te Thi Rat Tot Khong Co Gi Dang Phan Nan ca.Gia Dinh Chi Deu O My Ca Cho Nen Khong Bi Rao Can Van hoa.Khong Biet Qua Ando O Thi Nhu The nao?Nhung Chi Hi Vong Dieu Tot Dep Nhat Se Den Voi Gia Dinh Em Cung Nhu Nhung Gi Chi Da Trai Qua.
      Than Ai.

      Xóa